Waarom BHV juist moet leren van incidenten die goed aflopen

De BHV’er ontdekte de brand op tijd. De juiste mensen werden gewaarschuwd. De brand bleef klein en niemand raakte gewond. De organisatie haalt opgelucht adem en gaat verder. Maar waarom liep het goed af? Juist incidenten met een goede afloop bevatten waardevolle informatie voor een professionele BHV-organisatie.

 

Onze aandacht gaat vooral naar wat misgaat

Wanneer een incident leidt tot slachtoffers of grote schade, volgt vaak onderzoek. Wat ging er mis? Welke maatregel ontbrak? En hoe voorkomen we dat het opnieuw gebeurt? Dat onderzoek is belangrijk. Toch ontstaat een onvolledig beeld wanneer we alleen kijken naar situaties met een slechte afloop. Ook bij een incident dat goed afloopt, zijn keuzes gemaakt. Een BHV’er herkende misschien vroeg het gevaar, gebruikte het juiste middel of besloot juist om niet te blussen en direct te ontruimen. Als we die situaties niet onderzoeken, blijft een goede afloop vooral een opluchting. Terwijl het ook een kans is om te leren wat in de praktijk werkt.

Een goede afloop is niet vanzelfsprekend

 

Een geslaagde inzet betekent niet automatisch dat alles volgens plan verliep. Misschien moest een BHV’er improviseren. Misschien werkte een procedure goed, maar speelde ook toeval een rol. Of maakte één medewerker een belangrijke keuze die nergens in het draaiboek staat.

Daarom is alleen de constatering ‘het is goed gegaan’ niet genoeg. Welke keuze droeg bij aan de goede afloop? Waarom maakte de BHV’er die keuze? En zou dezelfde aanpak bij een volgend incident opnieuw werken? De antwoorden kunnen worden gebruikt om procedures, taken, opleidingen en oefeningen te verbeteren.

Wat maakte deze bluspoging succesvol?

Stel: in een organisatie ontstaat een kleine brand. Een BHV’er ziet de rook, beoordeelt de situatie en besluit een bluspoging te doen. De brand wordt geblust voordat deze zich verder ontwikkelt. Een grote ontruiming blijkt niet nodig.

Op het eerste gezicht is dit een duidelijk succes. Maar waarom vond de BHV’er het verantwoord om te blussen? Welk middel werd gebruikt? Wat deden de andere BHV’ers? En hoeveel tijd was er nog geweest om te ontruimen als de poging niet was geslaagd?

De antwoorden zeggen iets over de omstandigheden waarin een bluspoging wel of niet werkt.
Juist die praktijkinformatie ontbreekt nu vaak.

“Kijk ook naar de vliegtuigen die terugkomen”

In aflevering 10 van de CURA BHV Podcast spreekt lector brandveiligheidskunde Lieuwe de Witte over het belang van leren van verschillende soorten incidenten.
 

Hij gebruikt het voorbeeld van vliegtuigen die tijdens de Tweede Wereldoorlog met kogelgaten terugkeerden. De eerste gedachte was om de geraakte delen extra te beschermen. Maar dit waren juist de vliegtuigen die ondanks de schade waren teruggekomen. Om de kwetsbaarste plekken te vinden, moest ook worden nagedacht over de vliegtuigen die niet terugkeerden.
Bij BHV dreigt volgens De Witte het omgekeerde. De aandacht gaat vooral naar situaties waarin het misgaat. Daardoor missen we informatie uit incidenten die wél goed aflopen. Niet omdat we alleen een positief verhaal willen vertellen, maar omdat succesvolle keuzes laten zien wat werkt.

Verdiepend onderzoek naar één casus maakt duidelijk welke afwegingen een BHV’er maakte en waarom een aanpak werkte. Data laat zien dát iets gebeurt; casuïstiek helpt begrijpen waarom.

Dat is extra belangrijk omdat de omgeving snel verandert. Elektrificatie, batterijen, de energietransitie en nieuwe manieren van bouwen en wonen brengen andere risico’s mee. Als we wachten totdat deze zichtbaar zijn in grote hoeveelheden data, zijn we mogelijk jaren verder. Praktijkcasussen helpen om sneller te leren.

Oefen wat in de praktijk blijkt te werken

Ervaringen uit echte incidenten kunnen BHV-trainingen realistischer maken. Een BHV’er die tijdens een incident een situatie moet beoordelen, heeft weinig aan een handeling die alleen in één voorspelbare oefening is uitgevoerd.
 

Als een BHV’er moet kunnen bepalen of blussen zinvol en veilig is, moet een oefening niet alleen gaan over de bediening van een blusser. Dan moet ook aandacht worden besteed aan het herkennen van de situatie, het kiezen van een middel en de afweging tussen blussen en ontruimen.
 

Succesvolle praktijkcasussen laten zien welke kennis, keuzes en samenwerking daarbij helpen. Zo worden oefeningen niet alleen gebaseerd op aannames, maar ook op ervaringen uit echte inzetten.

Samen leren maakt BHV professioneler

 

Veel praktijkervaringen blijven nu binnen afzonderlijke organisaties. De ene BHV’er maakt iets mee waarvan anderen veel kunnen leren, maar die kennis wordt niet vanzelfsprekend gedeeld. In de podcast klinkt daarom de oproep aan de BHV-branche om incidenten gezamenlijk te verzamelen. Niet alleen als getallen, maar ook als verhalen over wat er gebeurde, welke keuzes zijn gemaakt en waarom een inzet goed afliep.

 

Dat maakt het mogelijk om keuzes beter te onderbouwen. Discussies over bijvoorbeeld blussen hoeven dan niet alleen te bestaan uit meningen. Er komt praktijkinformatie beschikbaar over wanneer een aanpak werkt en wat dat vraagt van een BHV’er.

Wat leer je van een goede afloop?

 

Een incident zonder slachtoffers of grote schade is goed nieuws, maar ook een kans om te leren. Bespreek met de betrokken BHV’ers wat er gebeurde, welke keuzes zij maakten en welke omstandigheden hen hielpen. Kijk ook naar de rol van toeval en vraag wat de organisatie wil behouden of verbeteren.
 
Door succesvolle keuzes te onderzoeken, wordt duidelijk wat BHV’ers in de praktijk nodig hebben. Zo groeit BHV van een jaarlijkse verplichting naar een professionele organisatie die blijft leren.

Anouk BHV Coach CURA BHV

Wil je weten wat jouw BHV-organisatie kan leren van oefeningen en echte inzetten? Neem contact op met BHV Coach Anouk. Samen kijken we naar de sterke punten, leerpunten en mogelijkheden voor realistische oefeningen. Maak vandaag nog je afspraak!