Op papier is veiligheid “prioriteit 1”. In de praktijk wordt het vaak “taak 17”: iets wat je erbij doet als de inbox leeg is, de planning af is en de bezetting op orde. Alleen… bij hoge werkdruk en personeelskrapte is dat moment er bijna nooit. En precies dan neemt het risico toe dat BHV, veilig werken en incidentpreventie het eerste sneuvelen.
Dat is geen karakterfout van medewerkers. Het is voorspelbaar menselijk gedrag onder druk en dus iets dat je als organisatie moet ontwerpen, niet alleen “aanspreken”.
Actualiteit: hoge werkdruk + krapte = structurele druk op veiligheid
In Nederland geeft een groot deel van de werknemers aan dat werk vaak “heel veel” is en dat er regelmatig snel of extra hard gewerkt moet worden. In 2023 zei 40% vaak of altijd heel veel werk te moeten doen.
Werkdruk valt bovendien onder psychosociale arbeidsbelasting (PSA), waar werkgevers beleid op móéten voeren om het te voorkomen of te beperken.
Daar komt bij dat de arbeidsmarkt jarenlang krap was en nog steeds veel frictie kent. CBS meldde dat er eind Q3 2025 ongeveer 97 vacatures per 100 werklozen waren (voor het eerst in vier jaar minder vacatures dan werklozen, maar nog steeds relatief krap). UWV benadrukt ook voor 2025 aanhoudende krapte in veel sectoren.
Resultaat: roosters worden krapper, pauzes korter, overwerk normaler, en “even die veiligheidscheck” wordt sneller overgeslagen.
BHV is verplicht maar het wordt vaak behandeld als “extra”
Even een belangrijke basis: BHV is geen nice-to-have. Werkgevers zijn verplicht om BHV te organiseren en één of meer BHV’ers aan te wijzen. Hoe je BHV inricht en hoeveel BHV’ers je nodig hebt, hangt af van o.a. bedrijfsomvang, bezetting en risico’s (vastgelegd via o.a. de RI&E). Er is geen vast wettelijk aantal BHV’ers.
Waarom gaat het dan toch mis?
Omdat BHV in veel organisaties wordt neergezet als:
-
een certificaat (1–2 dagen training),
-
een hesje in een kast,
-
en “als er iets is, dan…”
Terwijl BHV in werkelijkheid een operationeel vermogen is: op het juiste moment, door de juiste mensen, met voldoende bezetting, onder stress, het juiste doen.
En precies dat operationele vermogen is kwetsbaar voor werkdruk.
Het eerlijke punt: “veiligheid boven alles” werkt niet als slogan
Als je productie, klantdruk en bezetting structureel op de grens zitten, dwing je mensen om te kiezen en dan wint het zichtbare (deadline) van het stille (risico). Veiligheid moet dus niet concurreren met werk, maar in het werk ingebouwd worden.
Wat werkt wél: veiligheid ontwerpen voor drukte
1) Maak veiligheid een “default”, geen “extra”
-
Checklists die 30–60 seconden duren (micro-checks) i.p.v. lange formulieren.
-
“Stopmomenten” op natuurlijke overgangspunten (start dienst, na ombouw, bij overdracht).
2) Bescherm BHV-capaciteit alsof het kritische bezetting is
Vraag jezelf per dienst af:
-
Is er altijd BHV-dekking als mensen op pad zijn, of ziek uitvallen?
-
Zijn BHV’ers inzetbaar, of zitten ze vast op een onmisbare productiepost?
BHV moet doeltreffend georganiseerd zijn en aansluiten op de risico’s en grootte van de organisatie.
3) Train BHV en teams op “stress-realistisch”, niet alleen “theorie-correct”
-
Oefen met tijdsdruk, lawaai, verstoringen.
-
Oefen communicatie (“wie doet wat”) en simpele besluitstructuren.
-
Doe korte after-action reviews: wat zagen we niet?
4) Meet leading indicators, niet alleen incidenten
Voorbeelden:
-
Gemiste veiligheidsrondes
-
BHV-dekking per dienst (ja/nee)
-
Overwerk-uren / korte rust
-
Aantal “stop-the-line” momenten (goed teken als dit stijgt)
Mini-check: herken jij dit in je organisatie?
Als je op 3 of meer “ja” scoort, is veiligheid waarschijnlijk al aan het verschuiven naar “extra taak”.
-
We oefenen BHV minder vaak “omdat het druk is”.
-
BHV’ers zijn regelmatig niet beschikbaar door bezetting/targets.
-
Incidenten zijn zelden groot, maar “bijna’s” nemen toe.
-
Medewerkers zeggen: “Ik weet dat het niet ideaal is, maar…”
Werkdruk maakt niet alleen mensen moe; het verandert hoe mensen waarnemen, beslissen en handelen. En dan wordt veiligheid niet expres genegeerd het wordt simpelweg weggedrukt door urgentie, gewoonte en tijdsdruk.
De oplossing is daarom niet nóg een poster over veiligheid, maar een ontwerpvraag:
Hoe ziet veilig werken eruit op onze drukste dag van het jaar?
Als je dáárvoor ontwerpt, is BHV geen “extra”, maar een robuuste laatste lijn die ook echt blijft staan wanneer het erop aankomt.
Plan een vrijblijvend gesprek met BHV Coach Anouk. Zij denkt graag mee over hoe je de BHV organisatie kunt versterken.